Jak bezpiecznie przewozić minikoparkę? Poradnik dla właścicieli i wykonawców

Czy minikoparkę można przewozić przyczepą?

Tak, ale odpowiedź „tak” nie oznacza jeszcze, że każda minikoparka pojedzie każdą przyczepą.

W transporcie maszyn budowlanych najczęściej pojawia się przyczepa laweta albo przyczepa do przewozu maszyn z najazdami. Na pierwszy rzut oka sprawa wydaje się prosta: wjechać koparką, zaciągnąć hamulec, przypiąć ją pasem i można ruszać. W praktyce właśnie na tym etapie zaczyna się większość problemów.

Minikoparka ma wysoką masę skupioną na niewielkiej powierzchni. Jej środek ciężkości zmienia się zależnie od położenia wysięgnika, łyżki, lemiesza i gąsienic. Do tego dochodzi masa przyczepy, paliwa, dodatkowych łyżek, szybkozłącza, przewodów hydraulicznych czy skrzyni z narzędziami.

Transport trzeba więc rozpatrywać jako całość. Liczy się samochód, przyczepa, maszyna, osprzęt, ładunek dodatkowy, nacisk na hak i rzeczywiste warunki drogowe.

Czy minikoparkę można przewozić zestawem do 3,5 tony?

To zależy od tego, co dokładnie oznacza „zestaw do 3,5 tony”.

W języku potocznym wiele osób mówi o samochodzie dostawczym do 3,5 t i przyczepie. Tymczasem w dokumentach występują osobne wartości: dopuszczalna masa całkowita samochodu, dopuszczalna masa całkowita przyczepy, rzeczywista masa zestawu oraz ładowność przyczepy.

Przykładowo samochód o DMC 3,5 t może ciągnąć przyczepę, której rzeczywista masa wynosi 2 tony, ale nie oznacza to automatycznie, że taki zestaw jest legalny i bezpieczny. Trzeba sprawdzić, czy samochód ma odpowiednią homologowaną masę przyczepy, czy nacisk na hak mieści się w limicie oraz jakie uprawnienia ma kierowca.

Przy kategorii B można prowadzić samochód o DMC do 3,5 t z przyczepą lekką o DMC do 750 kg. Możliwe jest również prowadzenie samochodu z cięższą przyczepą, jeśli DMC całego zespołu pojazdów nie przekracza 3,5 t. Przy kodzie 96 do kategorii B limit DMC zespołu może wynosić do 4,25 t, natomiast przy kategorii B+E dopuszczalna masa przyczepy może sięgać 3,5 t, o ile pozwalają na to dokumenty konkretnych pojazdów. Zasady te zostały opisane przez Policję na podstawie art. 6 ustawy o kierujących pojazdami.

Policja – zasady doboru przyczepy do kategorii prawa jazdy

Wniosek jest prosty: sama informacja, że samochód ma „3,5 tony”, nie wystarcza do oceny transportu minikoparki.

Jak obliczyć, czy przyczepa pomieści minikoparkę?

Najpierw trzeba ustalić rzeczywistą masę ładunku. Do masy minikoparki dodajemy wszystko, co faktycznie będzie znajdowało się na przyczepie.

W obliczeniach należy uwzględnić masę:

samej minikoparki,
standardowej łyżki,
dodatkowych łyżek i osprzętu,
szybkozłącza,
paliwa i płynów eksploatacyjnych,
elementów mocujących,
narzędzi i wyposażenia przewożonego razem z maszyną.

Jeśli minikoparka waży 1200 kg, dodatkowa łyżka 80 kg, szybkozłącze 60 kg, a wyposażenie transportowe 40 kg, rzeczywisty ładunek nie wynosi 1200 kg. Wynosi około 1380 kg. Gdy dołożymy do tego masę przyczepy, otrzymujemy rzeczywistą masę całego zespołu.

Warto odróżnić ładowność od DMC przyczepy. DMC to maksymalna dopuszczalna masa całkowita przyczepy wraz z ładunkiem. Ładowność to różnica między DMC a masą własną przyczepy.

Jeżeli przyczepa ma DMC 2700 kg, a jej masa własna wynosi 650 kg, teoretyczna ładowność wynosi 2050 kg. W rzeczywistości trzeba jeszcze sprawdzić rozmieszczenie ładunku, nacisk na osie i hak oraz ograniczenia samochodu.

Przykład obliczenia

Załóżmy, że wykonawca chce przewieźć minikoparkę o masie 1800 kg. Z maszyną jedzie łyżka skarpowa ważąca 150 kg, szybkozłącze o masie 70 kg i dodatkowe wyposażenie o masie 30 kg.

Ładunek na przyczepie waży więc około 2050 kg. Jeśli przyczepa ma masę własną 700 kg, jej rzeczywista masa wyniesie około 2750 kg.

Jeżeli DMC przyczepy wynosi 3000 kg, formalnie pozostaje niewielki zapas. W praktyce może się okazać, że po dolaniu paliwa, dodaniu łańcuchów i skrzyni narzędyniziowej granica zostanie przekroczona. Taki transport wymaga również samochodu zdolnego do ciągnięcia przyczepy o odpowiedniej masie.

Zapas nie powinien być traktowany jak luksus. Przyczepa pracująca cały czas na granicy możliwości będzie bardziej wrażliwa na nierówności, hamowanie i boczne podmuchy wiatru.

Jak sprawdzić masę minikoparki przed transportem?

Najpewniejszym źródłem informacji jest tabliczka znamionowa, instrukcja obsługi oraz dokumentacja techniczna maszyny. Warto jednak pamiętać, że masa podawana przez producenta może dotyczyć konkretnej konfiguracji.

Jedna wersja minikoparki może być opisana jako model 1,2-tonowy, ale jej rzeczywista masa zależy od wyposażenia. Kabina, dodatkowe hydrauliczne funkcje, szersze gąsienice, lemiesz, osprzęt roboczy i pełny zbiornik paliwa potrafią zmienić wynik o kilkadziesiąt albo nawet kilkaset kilogramów.

W przypadku modeli oferowanych przez Müller Machinery trzeba zawsze sprawdzić konkretną specyfikację wybranej konfiguracji. Nazwa klasy wagowej jest dobrym punktem orientacyjnym, lecz nie zastępuje ważenia maszyny przygotowanej do wyjazdu.

To szczególnie ważne przy transporcie modelem MB 12. Minikoparka o masie około 1,2 t może być wygodnym rozwiązaniem dla prac ogrodowych, instalacyjnych, fundamentowych czy drobnych rozbiórek, ale po dodaniu osprzętu nadal trzeba zweryfikować pełną masę transportową. Kompaktowe wymiary ułatwiają manewrowanie na działce, jednak nie zwalniają z obliczeń przed wyjazdem.

Najlepszą praktyką jest zważenie całego zestawu na legalizowanej wadze najazdowej. W przypadku częstego transportu warto sprawdzać również nacisk na poszczególne osie. Sama masa całkowita może mieścić się w limicie, podczas gdy jedna z osi będzie przeciążona.

Jak dobrać przyczepę do minikoparki?

Przyczepa do transportu minikoparki powinna mieć odpowiednią ładowność, długość platformy, szerokość oraz układ najazdów. Ważna jest również konstrukcja ramy i sposób rozmieszczenia osi.

Maszyna powinna wjechać na platformę bez ocierania osprzętem o elementy przyczepy. Najazdy muszą mieć odpowiednią nośność i kąt najazdu. Zbyt strome najazdy utrudniają wjazd, szczególnie gdy maszyna ma niski prześwit albo długi lemiesz.

Nie należy dobierać przyczepy wyłącznie według jej DMC. Przyczepa może mieć wysoką dopuszczalną masę całkowitą, ale zbyt krótką platformę albo nieodpowiednie punkty mocowania.

Przydatne są:

solidna stalowa podłoga lub platforma przystosowana do maszyn,
najazdy o potwierdzonej nośności,
kliny pod koła lub blokady gąsienic,
punkty mocowania rozmieszczone z przodu i z tyłu,
hamulec najazdowy albo układ hamulcowy odpowiedni do masy przyczepy,
oświetlenie i oznakowanie zgodne z wymaganiami drogowymi.

Gąsienice minikoparki nie zastępują mocowania. Ich przyczepność do stalowej podłogi może wyglądać imponująco podczas pracy, ale na przyczepie przy gwałtownym hamowaniu maszyna nadal może przesunąć się do przodu.

Jak prawidłowo wjechać minikoparką na przyczepę?

Wjazd powinien odbywać się na równej, stabilnej powierzchni. Przyczepa musi być podłączona do samochodu, a jej koła zabezpieczone przed przemieszczeniem. Wjazd na niepodpiętą przyczepę to proszenie się o sytuację, w której przyczepa zacznie podnosić się na dyszlu albo odsunie się od pojazdu.

Przed wjazdem należy sprawdzić, czy najazdy są prawidłowo zablokowane i ustawione w jednej linii z gąsienicami. Operator powinien wjeżdżać powoli, bez gwałtownego skręcania i bez podnoszenia całej maszyny na łyżce.

Po znalezieniu się na platformie wysięgnik należy ustawić możliwie nisko i stabilnie. Łyżka może zostać opuszczona na podłogę, jeśli konstrukcja przyczepy i instrukcja maszyny na to pozwalają. Nie należy zostawiać wysięgnika wysoko, ponieważ podnosi to środek ciężkości i zwiększa ryzyko kołysania podczas jazdy.

Przed opuszczeniem kabiny operator powinien wyłączyć silnik, opuścić osprzęt, zaciągnąć hamulec postojowy i zastosować blokady zgodnie z instrukcją producenta.

Jak zabezpieczyć minikoparkę na przyczepie?

Do zabezpieczenia minikoparki należy używać pasów lub łańcuchów o odpowiedniej wytrzymałości, przeznaczonych do mocowania ciężkich maszyn. Zwykły pas transportowy używany do mebli czy lekkich materiałów nie jest rozwiązaniem dla koparki ważącej ponad tonę.

Mocowanie powinno ograniczać ruch maszyny do przodu, do tyłu i na boki. Najczęściej stosuje się cztery niezależne punkty mocowania: dwa z przodu i dwa z tyłu. Łańcuchy albo pasy mocuje się do wyznaczonych punktów na maszynie oraz do punktów kotwiczenia przyczepy.

Nie należy owijać elementów mocujących przypadkowo wokół przewodów hydraulicznych, siłowników, poręczy czy cienkich osłon. Takie rozwiązanie może uszkodzić maszynę albo puścić podczas jazdy.

Zabezpieczenie trzeba skontrolować po przejechaniu krótkiego odcinka. Gdy przyczepa pokona pierwsze nierówności, pasy mogą się ułożyć, a napięcie może się zmienić. Ponowne sprawdzenie po kilku kilometrach jest prostą czynnością, która może zapobiec poważnemu problemowi.

Europejskie wytyczne dotyczące zabezpieczania ładunków podkreślają konieczność uwzględnienia sił działających podczas hamowania, przyspieszania i pokonywania zakrętów. Ładunek musi być zabezpieczony przed przesunięciem w każdym kierunku, a rozwiązanie powinno być dobrane do masy i rodzaju przewożonego przedmiotu.

Gdzie ustawić minikoparkę na przyczepie?

Minikoparka powinna być ustawiona tak, aby nacisk na hak i osie przyczepy mieścił się w dopuszczalnych zakresach. Nie wolno ustawiać jej automatycznie maksymalnie z przodu ani maksymalnie z tyłu.

Jeśli maszyna znajdzie się zbyt blisko tylnej krawędzi, nacisk na hak może być zbyt mały. Przyczepa zacznie wtedy „pływać” i może wężykować przy większej prędkości. Jeżeli minikoparka zostanie przesunięta zbyt mocno do przodu, nacisk na hak może przekroczyć limit samochodu.

Najbezpieczniej jest ustawić maszynę zgodnie z instrukcją przyczepy, a następnie sprawdzić nacisk na hak. Wysięgnik i łyżka powinny znajdować się w pozycji stabilnej, możliwie niskiej i niepowodującej przesunięcia środka ciężkości poza obrys platformy.

W przypadku większych modeli warto szczególnie dokładnie zaplanować transport. MB 18 Pro waży około 1,8 t i została zaprojektowana do bardziej wymagających prac, między innymi wykopów, przygotowania fundamentów i zadań komercyjnych. Chowane gąsienice pozwalają zmniejszyć szerokość maszyny do około 1100 mm, co ułatwia dostęp do ograniczonych przestrzeni. Podczas transportu nadal trzeba jednak uwzględnić masę pełnej konfiguracji oraz dobrać przyczepę z odpowiednim zapasem.

Czy można przewozić dodatkowe łyżki razem z minikoparką?

Tak, ale dodatkowy osprzęt również jest ładunkiem.

Łyżkę skarpową, wąską łyżkę do kopania rowów, młot hydrauliczny czy chwytak trzeba zabezpieczyć osobno. Umieszczenie osprzętu luzem obok koparki może doprowadzić do jego przesunięcia podczas hamowania. Ciężka łyżka, która zaczyna poruszać się po platformie, staje się pociskiem o masie kilkudziesięciu lub kilkuset kilogramów.

Dodatkowy osprzęt powinien być ułożony nisko, najlepiej w miejscu przewidzianym przez konstrukcję przyczepy. Jeśli znajduje się na platformie razem z minikoparką, nie może ograniczać widoczności świateł, tablicy rejestracyjnej ani elementów sygnalizacyjnych.

Warto uwzględnić również szerokość i wysokość całego zestawu. Złożone gąsienice, wysięgnik albo osłony mogą wystawać poza obrys przyczepy. Każdy element wystający poza standardowy obrys może wymagać dodatkowego oznakowania i ostrożnego planowania trasy.

Case study: minikoparka 1,2 t na przyczepie

Wyobraźmy sobie ekipę wykonującą przyłącza wodociągowe i prace ogrodowe. Firma korzysta z minikoparki o masie około 1,2 t, jednej łyżki wąskiej i łyżki skarpowej.

Samochód ma odpowiednią homologowaną masę przyczepy, a przyczepa dysponuje ładownością większą niż suma masy maszyny i osprzętu. Operator ustawia koparkę centralnie względem osi, opuszcza łyżkę, blokuje gąsienice i mocuje maszynę czterema niezależnymi punktami.

Największym błędem byłoby dołożenie do tego samego transportu kilku worków materiału, skrzyni narzędziowej i paliwa bez ponownego sprawdzenia masy. Każdy z tych elementów wydaje się drobny. Razem mogą zmienić bezpieczny zestaw w zestaw przeciążony.

W tym przypadku transport minikoparki na przyczepie jest racjonalny, ponieważ model należy do lekkiej klasy maszyn, a zakres prac nie wymaga użycia większego sprzętu. Kluczowe pozostaje dopasowanie przyczepy do rzeczywistej konfiguracji.

Case study: minikoparka 2,6 t i granica opłacalności

Załóżmy teraz, że firma wykonuje roboty ziemne i chce przewozić MB 26 Pro. To maszyna o klasie wagowej około 2,6 t, wyposażona w silnik Yanmar 3TNV80F i ulepszony układ hydrauliczny.

Do samej masy koparki dochodzi osprzęt. Jeżeli przyczepa waży około 800 kg, rzeczywista masa całego zestawu może szybko zbliżyć się do 3,5 t albo ją przekroczyć. W takim przypadku typowa lekka laweta nie będzie właściwym wyborem.

Firma może potrzebować cięższej przyczepy, odpowiedniego pojazdu holującego oraz uprawnień pozwalających prowadzić taki zestaw. Alternatywą może być zlecenie transportu przewoźnikowi, jeśli zakup większego zestawu byłby wykorzystywany sporadycznie.

To dobry przykład decyzji, w której sama cena przyczepy nie powinna być najważniejszym kryterium. Trzeba policzyć koszt zakupu, ubezpieczenia, serwisu, opon, czasu kierowcy i eksploatacji samochodu. Czasami własny transport jest wygodniejszy. Czasami lepiej zapłacić przewoźnikowi i zachować samochód oraz ludzi do pracy.

Czy minikoparkę 3,6 t można przewozić zwykłą lawetą?

W większości przypadków zwykła lekka laweta nie będzie odpowiednia do transportu maszyny klasy 3,6 t.

MB 36 Pro to koparka o masie około 3,6 t, przeznaczona do poważniejszych prac związanych z wykopami, podnoszeniem materiałów i przygotowaniem terenu. Po doliczeniu osprzętu oraz masy przyczepy całkowita masa zestawu znacząco przekracza zakres typowego transportu do 3,5 t.

W takim przypadku należy wykorzystać odpowiedni zestaw transportowy, na przykład samochód ciężarowy z przyczepą albo specjalistyczny pojazd do przewozu maszyn. Znaczenie ma również prawo jazdy, dopuszczalne masy pojazdów, naciski na osie, długość zestawu i ewentualne obowiązki związane z transportem drogowym.

Próba przewiezienia takiej maszyny zbyt lekką przyczepą może skończyć się uszkodzeniem konstrukcji, utratą stabilności, problemami z hamowaniem oraz konsekwencjami podczas kontroli drogowej. W tym przypadku oszczędność na transporcie może być pozorna od pierwszego kilometra.

Jak prowadzić samochód z minikoparką na przyczepie?

Zestaw z minikoparką prowadzi się spokojniej niż pusty samochód. Zmienia się droga hamowania, zachowanie podczas skręcania i reakcja na boczny wiatr.

Przed wyjazdem warto zaplanować trasę z uwzględnieniem ciasnych rond, stromych zjazdów, ograniczeń wysokości i miejsc, w których trzeba będzie manewrować. Na drodze o nierównej nawierzchni prędkość powinna być dostosowana do warunków, nawet jeśli formalnie dozwolona jest wyższa.

Hamowanie powinno być płynne i rozpoczęte wcześniej. Gwałtowne odbicie kierownicą przy ciężkiej przyczepie może spowodować utratę stabilności. Szczególną uwagę należy zachować na mokrej nawierzchni, podczas zjazdów i przy bocznych podmuchach wiatru.

Przyczepa nie jest przywiązana do asfaltu tak mocno, jak samochód. To zdanie brzmi banalnie, dopóki kierowca nie poczuje pierwszego nieprzyjemnego „pływania” zestawu.

Jakie dokumenty i elementy trzeba sprawdzić przed transportem?

Przed wyjazdem kierowca powinien sprawdzić dowody rejestracyjne samochodu i przyczepy, dopuszczalne masy, masę przyczepy oraz informacje dotyczące maksymalnej masy przyczepy z hamulcem i bez hamulca.

Trzeba również zweryfikować stan opon, działanie świateł, hamulca najazdowego, zaczepu, linki bezpieczeństwa i podpór. Najazdy powinny być prawidłowo zamocowane, a wszystkie luźne elementy usunięte albo zabezpieczone.

W przypadku transportu zawodowego mogą pojawić się dodatkowe wymagania związane z rodzajem przewozu, pojazdem i działalnością przedsiębiorstwa. Jeżeli transport ma charakter regularny albo odbywa się poza Polską, warto sprawdzić wymagania właściwe dla danej trasy i rodzaju przewozu.

Czy warto przewozić minikoparkę samodzielnie?

Samodzielny transport może być opłacalny, jeśli firma często zmienia miejsce pracy, posiada odpowiedni pojazd, właściwą przyczepę i kierowcę z odpowiednimi uprawnieniami.

Przy lekkiej minikoparce, takiej jak MB 12, własny transport może zwiększać elastyczność i skracać czas oczekiwania na rozpoczęcie robót. Przy większych modelach rachunek staje się bardziej złożony. Dochodzą koszty cięższego samochodu, przyczepy, serwisu i obsługi.

Właściciel firmy powinien policzyć nie tylko cenę paliwa. Ważny jest czas przejazdu, przestoje, zużycie opon, koszty ubezpieczenia i ryzyko awarii. Jeśli jedna nieprawidłowo zabezpieczona maszyna spadnie z przyczepy, rachunek ekonomiczny przestaje być teoretyczny.

Podsumowanie: bezpieczny transport zaczyna się od masy

Bezpieczne przewożenie minikoparki wymaga kilku decyzji podjętych jeszcze przed uruchomieniem silnika.

Najpierw należy ustalić rzeczywistą masę maszyny w konkretnej konfiguracji. Następnie trzeba dodać osprzęt, paliwo, narzędzia i masę przyczepy. Kolejny etap to sprawdzenie DMC, ładowności, nacisku na hak, nacisków na osie oraz możliwości samochodu.

Dopiero wtedy można dobrać przyczepę, zaplanować ustawienie koparki i wybrać odpowiednie mocowania. Maszyna powinna być ustawiona stabilnie, z opuszczonym osprzętem i zabezpieczona przed ruchem w każdym kierunku.

W przypadku większych modeli, takich jak MB 26 Pro czy MB 36 Pro, transport wymaga cięższego zestawu i dokładniejszej analizy. Kompaktowe gabaryty nie zmieniają podstawowej zasady: masa pozostaje masą, nawet jeśli koparka wygląda niepozornie.

Jeśli szukasz minikoparki dopasowanej do zakresu prac, sposobu transportu i planowanego wykorzystania, zapoznaj się z ofertą koparek od Müller Machinery. Znajdziesz tam modele od kompaktowej MB 12 po większe maszyny przeznaczone do intensywnej pracy profesjonalnej. W razie wątpliwości warto skonsultować konfigurację, osprzęt i sposób użytkowania przed zakupem.

Odwiedź również profil Müller Machinery na LinkedIn, gdzie publikujemy informacje o maszynach, zastosowaniach i praktycznych aspektach pracy sprzętu budowlanego.

FAQ: najczęstsze pytania o przewóz minikoparki

Czy minikoparka 1,2 t zmieści się na przyczepie do 3,5 t?

Może się zmieścić, ale trzeba odjąć masę własną przyczepy od jej DMC. Następnie należy uwzględnić masę minikoparki, osprzętu, paliwa i wyposażenia. Liczy się również maksymalna masa przyczepy określona dla samochodu.

Czy sama masa minikoparki wystarczy do obliczeń?

Nie. Do transportu należy doliczyć osprzęt, szybkozłącze, paliwo, dodatkowe wyposażenie oraz masę przyczepy. Warto znać masę rzeczywistą całej konfiguracji.

Ile pasów potrzeba do zabezpieczenia minikoparki?

Najczęściej stosuje się cztery niezależne punkty mocowania, dwa z przodu i dwa z tyłu, jednak dokładny sposób zależy od konstrukcji maszyny, przyczepy i parametrów mocowań. Pasy lub łańcuchy muszą mieć odpowiednią wytrzymałość.

Czy można przypiąć minikoparkę za gąsienice?

Sposób mocowania powinien być zgodny z instrukcją producenta maszyny i przyczepy. Nie należy prowadzić pasów przez elementy, które mogą zostać uszkodzone albo nie są przeznaczone do przenoszenia sił mocujących.

Czy można wozić łyżki razem z minikoparką?

Tak, ale każdą łyżkę i dodatkowy osprzęt trzeba zabezpieczyć osobno. Luźna łyżka może przesunąć się podczas hamowania i uszkodzić maszynę albo przyczepę.

Czy do przewozu minikoparki wystarczy prawo jazdy kategorii B?

Zależy od DMC samochodu, DMC przyczepy i całego zespołu pojazdów. Przy cięższych przyczepach może być potrzebne B96 albo B+E. Należy sprawdzić konkretne wartości w dokumentach pojazdów.

Czy minikoparkę 2,6 t można przewozić samochodem dostawczym?

Można, jeśli samochód i przyczepa mają odpowiednie parametry, a całość mieści się w dopuszczalnych limitach. W praktyce masa przyczepy i osprzętu często powoduje, że potrzebny jest cięższy zestaw albo transport specjalistyczny.

Czy minikoparkę 3,6 t można przewozić przyczepą 3,5 t?

Nie, ponieważ sama maszyna przekracza dopuszczalną masę ładunku takiej przyczepy. Po dodaniu osprzętu i masy przyczepy potrzebny jest odpowiedni zestaw do transportu ciężkich maszyn.

Czy po załadunku trzeba ponownie sprawdzić mocowania?

Tak. Mocowania należy sprawdzić przed wyjazdem i ponownie po przejechaniu krótkiego odcinka, ponieważ pasy i łańcuchy mogą zmienić napięcie po pierwszych nierównościach.

Jakie są najczęstsze błędy przy transporcie minikoparki?

Do najczęstszych błędów należą: liczenie wyłącznie masy katalogowej maszyny, ignorowanie masy osprzętu, przeciążenie przyczepy, brak kontroli nacisku na hak, używanie nieodpowiednich pasów, zbyt wysoko ustawiony wysięgnik oraz jazda z prędkością niedostosowaną do ciężaru i długości zestawu.

Źródła:

Komenda Miejska Policji w Tarnowie – zasady prowadzenia zestawów z przyczepą

European Best Practice Guidelines on Cargo Securing for Road Transport

Prawo o ruchu drogowym – art. 62 dotyczący masy całkowitej przyczepy i zespołu pojazdów